سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

144

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)

قوله : اذا اضيفت الى مضمر : ضمير در « اضيفت » به كلتا راجع است . قوله : و فى تقدير اعرابها على آخرها : ضمائر مؤنّث به « كلتا » راجعند . قوله : ان لم تضف اليه : ضمير در « تضف » به كلتا و در « اليه » به مضمر راجع است . قوله : بالمثلّثة : يعنى با ثاء سه نقطه . قوله : فهما كابنين و ابنتين : ضمير « هما » به « اثنين » و « اثنتين » عود مىكند . قوله : بالموحّدة فيهما : كلمه « موحّده » يعنى باء يك نقطه و ضمير در « فيهما » به ابنين و ابنتين راجع است . قوله : سواء افردا : كلمه « افردا » به صيغه تثنيه مجهول ، ضمير نائب فاعلى به اثنان و اثنتان راجع است . و مقصود از « افراد » افراد در مقابل تركيب و اضافه است چه آنكه براى مفرد چهار اطلاق مىباشد : 1 - افراد در مقابل تثنيه و جمع . 2 - افراد در مقابل اضافه . 3 - افراد در مقابل تركيب . 4 - افراد در مقابل جمله . متن : « 34 » و تخلف اليا في جميعها الالف * جرّا و نصبا بعد فتح قد الف تجزيه و تركيب تخلف : فعل مضارع معلوم . الياء : فاعل براى تخلف . فى جميعها : « فى جميع » جارّ و مجرور ، متعلّق است به « تخلف » و « ها »